“Trong nông nghiệp hiện đại, giá trị của một loại cây không chỉ nằm ở sản phẩm chính mà còn ở khả năng tận dụng toàn bộ nguồn tài nguyên. Với cây mít, gần như mọi bộ phận đều có thể được khai thác và sử dụng, mở ra hướng đi mới cho kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.”
Từ một trái mít đến nhiều giá trị
Trong suy nghĩ của nhiều người, cây mít chủ yếu mang lại giá trị từ phần múi vàng thơm ngon. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của ngành chế biến và kinh tế tuần hoàn, cây mít còn nhiều tiềm năng hơn thế.
Không chỉ phần quả, mà hạt, xơ, vỏ, lá, thân và gỗ mít đều có thể được tận dụng cho những mục đích khác nhau. Việc khai thác hiệu quả từng bộ phận không chỉ giúp gia tăng giá trị kinh tế mà còn góp phần giảm lãng phí tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Múi mít – Sản phẩm chính của chuỗi giá trị
Múi mít là phần được tiêu thụ phổ biến nhất, phục vụ nhiều phân khúc thị trường:
- Trái tươi.
- Mít sấy.
- Đông lạnh.
- Sinh tố.
- Kem.
- Mứt.
- Thực phẩm chế biến.
- Nguyên liệu cho các sản phẩm plant-based.
Đây là nhóm sản phẩm mang lại giá trị thương mại lớn và có nhiều tiềm năng phát triển trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Hạt mít – Nguồn thực phẩm giàu tiềm năng
Hạt mít từng bị xem là phần bỏ đi, nhưng hiện nay đã được sử dụng trong nhiều món ăn và sản phẩm chế biến.
Sau khi luộc hoặc nướng, hạt mít có vị bùi, thơm và chứa nhiều tinh bột, chất xơ cùng một lượng protein thực vật.
Một số nghiên cứu cũng đang hướng đến việc sử dụng bột hạt mít trong chế biến bánh, thực phẩm và đồ uống.
Xơ và vỏ mít – Từ phụ phẩm đến tài nguyên
Sau khi tách múi, lượng xơ và vỏ chiếm tỷ lệ khá lớn trong toàn bộ quả mít.
Thay vì trở thành rác thải, các phần này có thể được:
- Ủ làm phân hữu cơ.
- Chế biến thức ăn chăn nuôi.
- Sản xuất giá thể hữu cơ.
- Làm nguyên liệu sinh học.
Việc tận dụng phụ phẩm không chỉ giảm lượng chất thải mà còn giúp người sản xuất tiết kiệm chi phí và tạo thêm nguồn giá trị.
Lá mít và thân cây
Lá mít được sử dụng làm thức ăn cho gia súc tại nhiều địa phương.
Trong khi đó, gỗ mít từ lâu đã được đánh giá cao nhờ màu sắc đẹp, độ bền tốt và ít cong vênh.
Gỗ mít được ứng dụng trong:
- Nội thất.
- Mỹ nghệ.
- Đồ thờ.
- Nhạc cụ truyền thống.
Điều này cho thấy giá trị của cây mít không chỉ dừng lại ở trái.
Hướng đến mô hình không phát sinh lãng phí
Kinh tế tuần hoàn không đơn thuần là tái sử dụng phụ phẩm mà còn là cách thiết kế một chuỗi sản xuất trong đó mọi nguồn tài nguyên đều được khai thác hợp lý.
Đối với cây mít, điều này đồng nghĩa với việc:
- Tăng giá trị trên cùng một đơn vị sản xuất.
- Giảm lượng chất thải ra môi trường.
- Tạo thêm sản phẩm mới.
- Mở rộng cơ hội việc làm cho ngành chế biến.
- Gia tăng thu nhập cho người nông dân.
Đây cũng là xu hướng được nhiều quốc gia thúc đẩy trong quá trình phát triển nông nghiệp xanh và bền vững.
Cơ hội cho ngành Mít Việt
Việt Nam có điều kiện tự nhiên thuận lợi, vùng nguyên liệu rộng và nhu cầu thị trường ngày càng tăng đối với các sản phẩm từ mít.
Nếu được đầu tư đồng bộ về công nghệ chế biến, liên kết chuỗi và đổi mới sáng tạo, cây mít hoàn toàn có thể trở thành nền tảng để phát triển nhiều ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, nguyên liệu sinh học và các mô hình kinh tế tuần hoàn.
Không chỉ gia tăng giá trị cho từng trái mít, cách tiếp cận này còn góp phần xây dựng một nền nông nghiệp hiệu quả hơn, thân thiện hơn với môi trường và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Ban truyền thông Jackfruit Việt Nam
